Choroba 12 razy bardziej zakaźna niż grypa. Najnowsze dane o zakażeniach
Wstępne dane dotyczące zachorowań w Europie w 2025 r. wskazują na spadek liczby zgłoszonych przypadków w porównaniu do roku 2024, ale to wciąż dwa razy więcej zakażeń niż w 2023 r.
Odra wciąż niebezpieczna
Najnowszy raport Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (European Centre for Disease Prevention and Control – ECDC) mówi o 7655 przypadkach odry od stycznia do grudnia w 30 krajach europejskich. Osiem osób zmarło w wyniku zakażenia odrą: cztery we Francji, trzy w Rumunii i jedna w Holandii.
Wg ECDC w 2024 r. w państwach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego stwierdzono około 36 tys. przypadków odry, natomiast dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i UNICEF mówią o 127 tys. zachorowań w całej Europie, najwięcej od 1997 r.
W Polsce, wg danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB, w 2024 r. oficjalnie wykryto 272 przypadki, w 2025 r. – 127.
ECDC zaznacza, że odra jest bardzo zakaźną chorobą i szybko rozprzestrzenia się drogą powietrzną, dlatego jedynie odpowiedni poziom zaszczepienia, pozwalający na odporność środowiskową, może zapobiec przenoszeniu się choroby. Aby zapobiec epidemii odry i móc chronić osoby szczególnie narażone na tę chorobę – takie jak dzieci zbyt młode, aby mogły się zaszczepić, oraz osoby, których nie można zaszczepić z przyczyn medycznych – co najmniej 95 proc. populacji powinno być zaszczepionych dwiema dawkami szczepionki przeciwko odrze.
Zbyt mały poziom szczepień
Jak zaznacza ECDC, 80 proc. osób, które zachorowały na odrę w 2025 roku, nie było zaszczepionych.
„Te liczby pokazują, że liczba zachorowań na odrę utrzymuje się na niepokojąco wysokim poziomie, pomimo znacznego spadku w ciągu ostatniego roku. Europa powinna być światowym liderem w eliminacji odry. Dysponujemy skuteczną i bezpieczną szczepionką, a także wiedzą, zasobami i skuteczniejszymi narzędziami kontroli. Odra to poważna i wysoce zaraźliwa choroba. Szczepienia chronią także osoby, które nie mogą być zaszczepione, ponieważ ograniczają rozprzestrzenianie się infekcji” – mówi Sabrina Bacci, kierownik programu ECDC dotyczącego zapobiegania chorób.
Niezaszczepione lub jedynie częściowo zaszczepione najmłodsze dzieci są grupą szczególnie narażoną, co pokazują dane z 2025 r. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowiły 40 proc. wszystkich oficjalnie zgłoszonych przypadków.
Aby zapobiec epidemii odry i chronić osoby szczególnie narażone na tę chorobę, co najmniej 95 proc. kwalifikującej się populacji powinno zostać zaszczepionych dwiema dawkami szczepionki przeciwko odrze.
12 razy bardziej zakaźna niż grypa
ECDC przypomina, że zachorowanie na odrę może prowadzić do poważnych powikłań, jak m.in. zapalenie płuc, zapalenie mózgu i poważne uszkodzenie układu odpornościowego, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do śmierci.
Odra należy do najbardziej zakaźnych chorób. Jedna osoba może zarazić 18 kolejnych, co oznacza że odra jest około 12 razy bardziej zaraźliwa niż grypa.
Dyrektor WHO na Europę, Hans Kluge, poradził niedawno, żeby w „dzisiejszej rzeczywistości, zdominowanej przez fałszywe informacje”, opierać się wyłącznie na sprawdzonych danych zdrowotnych pochodzących z wiarygodnych źródeł.
Na początku tego roku WHO ogłosiła, że sześć państw europejskich – Armenia, Austria, Azerbejdżan, Hiszpania, Wielka Brytania i Uzbekistan – straciło status krajów wolnych od odry. Status kraju wolnego od danej choroby oznacza brak trwałej transmisji wirusa odpowiadającego za zachorowania.